Kültür Antibiyogram PCR nedir?
Gönderilme zamanı: 28.11.2023 - 22:55
Kültür
Tıbbi anlamda laboratuvar ortamında yapay uygulamalarla üretilen bakteri kolonisine verilen isimdir. Kültür tahlilinin yapılacağı bölgeye göre farklı yöntemlerle hastadan numune alınır. Hastadan toplanan örnekler, mikrobiyoloji laboratuvarında oluşturulmuş besiyerlerine ekilir. Besiyeri, hem örneği çoğaltılması hem de mikroorganizmaların üreyebilmesi için gerekli besinleri ve optimum koşulları içeren ortamdır.
Sadece bir kültür çeşidi için hazırlanan özel besiyeri, farklı kültürler için kullanılabilen genel besiyeri şeklinde de adlandırılır.
Besiyerine ekimi tamamlanan kültür örnekleri, numunenin özelliğine göre 18 – 72 saat arasında bir süre üreme ve çoğalması için beklemeye alınır. Bu işlem ortalama 37 derece sıcaklıkta ve etüv adı verilen cihazlar yardımıyla gerçekleşir.
Beklemedeki kültürler ara sıra kontrol edilerek mikroorganizma üremesi olup olmadığına bakılır. Üremenin görüldüğü kültürlere, antibiyotik analizi ve ileri analizler için daha farklı testler uygulanır. Yapılan her tür işlemden sonra sonuçlar, mikrobiyoloji uzmanları tarafından değerlendirilerek bir kanıya varılır.
Kültür işleminin doğru sonuçlanması için dikkat edilecek bir diğer konu, örneğin alım şeklidir. Örnek, steril bir şekilde alınmalı ve uzun süre bekletilmemelidir. Örneğin alındığı dokuya göre pamuklu çubuk, steril kap ve enjektör kullanılabilir.
Kültürde üreyen mikroorganizmanın antibiyotik testine tabii tutulması oldukça önemli bir konudur. Antibiyogram olarak adlandırılan antibiyotik testleri, mikroorganizmayı öldürecek ve hastanın iyileşmesini sağlayacak en uygun antibiyotiğin bulunmasında büyük bir rol oynar.
Kültür tahlili sonucunda mikroorganizmaya karşı kullanılacak tedavi edici antibiyotik çeşidi tespit edilir. Bu nedenle doktorlar, genelde kültür tahlili uygulanmadan önce hastaya herhangi bir antibiyotik kullanıp kullanmadığını sorar. Hastanın antibiyotik kullanmıyor olması; kullanıyorsa tahlilden 4 gün önce antibiyotik alımına ara vermesi gerekmektedir. Bu koşulları sağlayan hastalar kolayca kültür tahliline alınır ve hatasız sonuçlar elde edebilir.
Kültür için test örneği verirken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Bu testin numune örneğinin verilmesinden, testin yapılması ve sonuçlandırılmasına kadarki tüm aşamalarında steril şartların korunması çok önemli olduğu için hasta ve laboratuvar çalışanları buna azami ölçüde dikkat etmelidir. Çünkü bu testin yapılmasındaki amaç verilen örneğin içindeki mikroorganizmaları tespit etmektir. Dışarıdan bu test örneği içine karışabilecek herhangi bir madde, bulaştırılabilecek herhangi bir mikroorganizma test sonuçlarını etkileyip, yanlışlıklara, işgücü ve zaman kaybına sebep olabilecektir.
Bunun için hasta test örneğini vermeden önce, ellerini ve test örneğini vereceği bölgeyi sabunlu su ile yıkamalı ve kuruladıktan sonra steril kaplara örneği koyup laboratuvara zamanında teslim etmelidir. Laboratuvardan verilen steril kap dışında herhangi bir kap kullanılmamalıdır. Aşağıdaki resimde içinde mikroorganizmaların ölmemesini sağlayan besin maddelerinin bulunduğu steril kültür kapları görülmektedir. Bu kültür kapları boğaz, burun, kulak ve yara şeklindeki kültürler için sıkça kullanılmaktadır.
Antibiyogram
Antimikrobiyal Duyarlılık Testi (TSA) olarak da bilinen antibiyogram, bakteri ve mantarların antibiyotiklere duyarlılık ve direnç profilini belirlemeyi amaçlayan bir incelemedir. Doktor, antibiyogram sonucunda kişinin enfeksiyonunu tedavi etmek için hangi antibiyotiğin en uygun olduğunu belirleyerek, direncin ortaya çıkmasını önlemenin yanı sıra enfeksiyonla savaşmayan gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçebilir.
Kültür antibiyogram testine laboratuvarda yapılan işlemler nelerdir?
Laboratuvara teslim edilen örnekler, barkodlama, kayıt ve numaralama işlemleri yapıldıktan sonra, gelen örnek türüne göre özel hazırlanmış besiyerlerine ekim yapılarak, uygun ısıda, uygun süre bekletilerek, mikro organizmalar çoğaltılır. Her mikroorganizmanın üreme süreleri aynı değildir. Örneğin çoğu bakteriler 1-3 gün arasında üreyip çoğalabilirken, bazı mantarların üremesi 3 haftayı bulabilmektedir. Yine aynı şekilde bazı bakteri ve mantarlar, 36-37 santigrat derece ısıda çoğalırken, bazı mantarlar, 26-30 santigrat derecede daha iyi üreyebilmektedir.
Uygun süre sonunda üreme olan besiyerleri kontrol edilerek, bazı ek testlerin de yardımı ile hangi mikropların ürediği tespit edilir. İsimlendirilen mikroorganizmaların hangi ilaç lara duyarlı olduklarını ölçmek için, mikroorganizmalardan örnekler alınarak yeniden besiyelerine ekim yapılır ve üzerlerine belirlenen ilaçların küçük diskleri konur. Belirli bir süre sonunda değerlendirme yapılarak mikropların ilaçlara olan duyarlılıkları ölçülür. Alttaki resimde farklı ilaçların mikroorganizmalar üzerindeki etkileri görülmektedir. Etrafında yuvarlak geniş şeffaf-siyah bir tabaka oluşan ilaç mikroorganizma için çok etkili olmuştur. Etrafında hiç tabaka oluşmayan ilaçlar ise etkili olamamıştır, yani mikroorganizmayı öldürememiştir. Bu sayede doktor enfeksiyon etkenini ortadan kaldırmak ve iyileştirmek için etkili olmayan bir ilacı reçeteye yazmayacaktır.
Kültür antibiyogram sonuçları 3 farklı şekilde rapor edilir:
1-Kültürde üreme yoksa "Kültür sonucu negatif" veya "Kültürde üreme olmadı" şeklinde sonuç verilir.
2-Kültürde üreme varsa "Kültür sonucu pozitif" veya "Kültürde üreme oldu" notu düşülerek üreyen mikroorganizmanın adı ve hangi ilaçlara duyarlı veya dirençli olduğu belirtilir.
3-Bazen de kültürde üreme olur ancak bu üreme dış kaynaklardan bulaşan mikroplardan kaynaklanmaktadır. Bu durumda "Kontaminasyon olarak değerlendirildi, yeni numune ile tekrarı uygundur" şeklinde not düşülerek sonuç verilir.
PCR
PCR, açılımı polimeraz zincir reaksiyonu, basitçe bir tüp içerisine gerekli enzimleri ve kimyasalları ekleyerek ve de belli seviyede ısıların uygulanması aracılığı ile DNA ve RNA’nın kopyalanması ya da çoğaltılması için kullanılan etkili ve sonuç veren bir testtir.
PCR, DNA’nın belli bir bölgesini çoğaltan bir yöntemdir. Prosedür için bir tüp içerisine çoğaltılması hedeflenen DNA kalıbı, genellikle ısıya dayanıklı olduğu için kullanılan Taq polimerazı gibi çoğaltıcı bir enzim, 2 DNA primeri, dNTP (deonükleosid trifosfat), bir tampon çözelti, +2 yüklü bir katyon (genellikle Mn+2 ya da Mg+2) ve bir değerlikli bir katyon (genellikle K, potasyum).
PCR analizi: Yöntemin özü, özel bir DNA polimeraz enzimi kullanarak yapay koşullar altında belirli bir mikrobiyal ortamın hacmini arttırmaktır. Bunun için mevcut DNA materyali defalarca çoğ altılır. Böylece numunede patojen bir mikroorganizma varlığında biyokimyasal laboratuvar manipülasyonları nedeniyle miktarı artacak ve bakteriyi mikroskop altında tespit etmek zor olmayacaktır.
Polimeraz zincir reaksiyonuna (PCR) dayanılarak yapılan PCR testi incelenen DNA’nın arttırılmasını sağlayarak bu DNA’da aranan maddelerin bulunmasını kolaylaştırır.
Tıbbi anlamda laboratuvar ortamında yapay uygulamalarla üretilen bakteri kolonisine verilen isimdir. Kültür tahlilinin yapılacağı bölgeye göre farklı yöntemlerle hastadan numune alınır. Hastadan toplanan örnekler, mikrobiyoloji laboratuvarında oluşturulmuş besiyerlerine ekilir. Besiyeri, hem örneği çoğaltılması hem de mikroorganizmaların üreyebilmesi için gerekli besinleri ve optimum koşulları içeren ortamdır.
Sadece bir kültür çeşidi için hazırlanan özel besiyeri, farklı kültürler için kullanılabilen genel besiyeri şeklinde de adlandırılır.
Besiyerine ekimi tamamlanan kültür örnekleri, numunenin özelliğine göre 18 – 72 saat arasında bir süre üreme ve çoğalması için beklemeye alınır. Bu işlem ortalama 37 derece sıcaklıkta ve etüv adı verilen cihazlar yardımıyla gerçekleşir.
Beklemedeki kültürler ara sıra kontrol edilerek mikroorganizma üremesi olup olmadığına bakılır. Üremenin görüldüğü kültürlere, antibiyotik analizi ve ileri analizler için daha farklı testler uygulanır. Yapılan her tür işlemden sonra sonuçlar, mikrobiyoloji uzmanları tarafından değerlendirilerek bir kanıya varılır.
Kültür işleminin doğru sonuçlanması için dikkat edilecek bir diğer konu, örneğin alım şeklidir. Örnek, steril bir şekilde alınmalı ve uzun süre bekletilmemelidir. Örneğin alındığı dokuya göre pamuklu çubuk, steril kap ve enjektör kullanılabilir.
Kültürde üreyen mikroorganizmanın antibiyotik testine tabii tutulması oldukça önemli bir konudur. Antibiyogram olarak adlandırılan antibiyotik testleri, mikroorganizmayı öldürecek ve hastanın iyileşmesini sağlayacak en uygun antibiyotiğin bulunmasında büyük bir rol oynar.
Kültür tahlili sonucunda mikroorganizmaya karşı kullanılacak tedavi edici antibiyotik çeşidi tespit edilir. Bu nedenle doktorlar, genelde kültür tahlili uygulanmadan önce hastaya herhangi bir antibiyotik kullanıp kullanmadığını sorar. Hastanın antibiyotik kullanmıyor olması; kullanıyorsa tahlilden 4 gün önce antibiyotik alımına ara vermesi gerekmektedir. Bu koşulları sağlayan hastalar kolayca kültür tahliline alınır ve hatasız sonuçlar elde edebilir.
Kültür için test örneği verirken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Bu testin numune örneğinin verilmesinden, testin yapılması ve sonuçlandırılmasına kadarki tüm aşamalarında steril şartların korunması çok önemli olduğu için hasta ve laboratuvar çalışanları buna azami ölçüde dikkat etmelidir. Çünkü bu testin yapılmasındaki amaç verilen örneğin içindeki mikroorganizmaları tespit etmektir. Dışarıdan bu test örneği içine karışabilecek herhangi bir madde, bulaştırılabilecek herhangi bir mikroorganizma test sonuçlarını etkileyip, yanlışlıklara, işgücü ve zaman kaybına sebep olabilecektir.
Bunun için hasta test örneğini vermeden önce, ellerini ve test örneğini vereceği bölgeyi sabunlu su ile yıkamalı ve kuruladıktan sonra steril kaplara örneği koyup laboratuvara zamanında teslim etmelidir. Laboratuvardan verilen steril kap dışında herhangi bir kap kullanılmamalıdır. Aşağıdaki resimde içinde mikroorganizmaların ölmemesini sağlayan besin maddelerinin bulunduğu steril kültür kapları görülmektedir. Bu kültür kapları boğaz, burun, kulak ve yara şeklindeki kültürler için sıkça kullanılmaktadır.
Antibiyogram
Antimikrobiyal Duyarlılık Testi (TSA) olarak da bilinen antibiyogram, bakteri ve mantarların antibiyotiklere duyarlılık ve direnç profilini belirlemeyi amaçlayan bir incelemedir. Doktor, antibiyogram sonucunda kişinin enfeksiyonunu tedavi etmek için hangi antibiyotiğin en uygun olduğunu belirleyerek, direncin ortaya çıkmasını önlemenin yanı sıra enfeksiyonla savaşmayan gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçebilir.
Kültür antibiyogram testine laboratuvarda yapılan işlemler nelerdir?
Laboratuvara teslim edilen örnekler, barkodlama, kayıt ve numaralama işlemleri yapıldıktan sonra, gelen örnek türüne göre özel hazırlanmış besiyerlerine ekim yapılarak, uygun ısıda, uygun süre bekletilerek, mikro organizmalar çoğaltılır. Her mikroorganizmanın üreme süreleri aynı değildir. Örneğin çoğu bakteriler 1-3 gün arasında üreyip çoğalabilirken, bazı mantarların üremesi 3 haftayı bulabilmektedir. Yine aynı şekilde bazı bakteri ve mantarlar, 36-37 santigrat derece ısıda çoğalırken, bazı mantarlar, 26-30 santigrat derecede daha iyi üreyebilmektedir.
Uygun süre sonunda üreme olan besiyerleri kontrol edilerek, bazı ek testlerin de yardımı ile hangi mikropların ürediği tespit edilir. İsimlendirilen mikroorganizmaların hangi ilaç lara duyarlı olduklarını ölçmek için, mikroorganizmalardan örnekler alınarak yeniden besiyelerine ekim yapılır ve üzerlerine belirlenen ilaçların küçük diskleri konur. Belirli bir süre sonunda değerlendirme yapılarak mikropların ilaçlara olan duyarlılıkları ölçülür. Alttaki resimde farklı ilaçların mikroorganizmalar üzerindeki etkileri görülmektedir. Etrafında yuvarlak geniş şeffaf-siyah bir tabaka oluşan ilaç mikroorganizma için çok etkili olmuştur. Etrafında hiç tabaka oluşmayan ilaçlar ise etkili olamamıştır, yani mikroorganizmayı öldürememiştir. Bu sayede doktor enfeksiyon etkenini ortadan kaldırmak ve iyileştirmek için etkili olmayan bir ilacı reçeteye yazmayacaktır.
Kültür antibiyogram sonuçları 3 farklı şekilde rapor edilir:
1-Kültürde üreme yoksa "Kültür sonucu negatif" veya "Kültürde üreme olmadı" şeklinde sonuç verilir.
2-Kültürde üreme varsa "Kültür sonucu pozitif" veya "Kültürde üreme oldu" notu düşülerek üreyen mikroorganizmanın adı ve hangi ilaçlara duyarlı veya dirençli olduğu belirtilir.
3-Bazen de kültürde üreme olur ancak bu üreme dış kaynaklardan bulaşan mikroplardan kaynaklanmaktadır. Bu durumda "Kontaminasyon olarak değerlendirildi, yeni numune ile tekrarı uygundur" şeklinde not düşülerek sonuç verilir.
PCR
PCR, açılımı polimeraz zincir reaksiyonu, basitçe bir tüp içerisine gerekli enzimleri ve kimyasalları ekleyerek ve de belli seviyede ısıların uygulanması aracılığı ile DNA ve RNA’nın kopyalanması ya da çoğaltılması için kullanılan etkili ve sonuç veren bir testtir.
PCR, DNA’nın belli bir bölgesini çoğaltan bir yöntemdir. Prosedür için bir tüp içerisine çoğaltılması hedeflenen DNA kalıbı, genellikle ısıya dayanıklı olduğu için kullanılan Taq polimerazı gibi çoğaltıcı bir enzim, 2 DNA primeri, dNTP (deonükleosid trifosfat), bir tampon çözelti, +2 yüklü bir katyon (genellikle Mn+2 ya da Mg+2) ve bir değerlikli bir katyon (genellikle K, potasyum).
PCR analizi: Yöntemin özü, özel bir DNA polimeraz enzimi kullanarak yapay koşullar altında belirli bir mikrobiyal ortamın hacmini arttırmaktır. Bunun için mevcut DNA materyali defalarca çoğ altılır. Böylece numunede patojen bir mikroorganizma varlığında biyokimyasal laboratuvar manipülasyonları nedeniyle miktarı artacak ve bakteriyi mikroskop altında tespit etmek zor olmayacaktır.
Polimeraz zincir reaksiyonuna (PCR) dayanılarak yapılan PCR testi incelenen DNA’nın arttırılmasını sağlayarak bu DNA’da aranan maddelerin bulunmasını kolaylaştırır.
